Begraven, niet cremeren
In Nederland wonen vooral moslims van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Indonesische afkomst. Na een overlijden willen veel van deze mensen in hun vaderland worden begraven, zodat ze verzekerd zijn van een uitvaart volgens de islamitische voorschriften.
Een begrafenis in het land van herkomst is door de vliegkosten nogal kostbaar, maar er zijn tegenwoordig uitvaartverzekeringen met speciale buitenlandpolissen waarmee de kosten kunnen worden gedekt. Wanneer de directe familie in West-Europa woont, worden moslims meestal in Nederland begraven. Inmiddels zijn er in Nederland diverse islamitische begraafplaatsen, vaak als onderdeel van een openbare begraafplaats.
Crematie is volgens de wederopstandingsgedachte van de islam niet toegestaan.
De Koran als voorbereiding op de dood
De Koran geeft in vele verzen de onvermijdelijke gebeurtenis van het sterven aan. Omdat moslims dagelijks de Koran in hun gebeden reciteren, bereiden zij zich bewust of onbewust op het sterven voor. Het leven is eenmalig en de stervende kan door gebed met zichzelf en met God in het reine komen en zielerust vinden in het hiernamaals.
Op het sterfbed maken moslims soms nog hun testament op en laten ze hun schulden voldoen. Moslims die bepaalde religieuze plichten niet hebben kunnen vervullen, bestemmen op hun sterfbed vaak een deel van hun bezittingen als schenking aan de armen. Als iemand sterft zonder bezittingen, draagt de gemeenschap de kosten van de uitvaart.
Moslims beschouwen het als hun taak stervenden te verzorgen en voorzover mogelijk op de rechterzij met het gezicht in de richting van Mekka te leggen. Daarbij reciteren ze uit de Koran en helpen ze de stervende bij het afleggen van een geloofsgetuigenis.

De rituele wassing
Na het overlijden sluit een van de aanwezigen de ogen van de overledene en bidt iedereen. Dan volgt de rituele wassing, soms thuis, maar meestal in een uitvaartcentrum dat daarvoor een speciale ruimte heeft. Bij de wassing is het lichaam met een lendendoek bedekt, omdat men de geslachtsorganen niet mag zien. Mannen worden door mannen, vrouwen door vrouwen verzorgd. Het lichaam wordt drie keer gewassen met water waaraan geurige stoffen zijn toegevoegd. Vervolgens wordt het lichaam in grote witte doeken zonder versiering gewikkeld en naar de moskee overgebracht. Als een kist wordt gebruikt, is dat er bij voorkeur een waarin de overledene op zijn rechterzij kan worden gelegd.
Moslims beschouwen het als hun plicht bij de overledene in de moskee aanwezig te zijn. De imam, de moslim-voorganger, bidt bij het opgebaarde lichaam het 'Djanazah'-gebed, een smeekbede tot Allah.

De begrafenis, liefst in het land van herkomst
Om de overgang naar het hiemamaals te bevorderen willen moslims een overledene zo snel mogelijk en liefst zonder kist begraven. In Nederland is het mogelijk ontheffing van de 36 uurs-termijn te vragen als de dood door een arts is vastgesteld, maar meestal wacht men met de begrafenis tot de termijn van 36 uur verstreken is.
Turken en Marokkanen begraven hun overledenen praktisch altijd in het land van herkomst. De uitvaartverzorger regelt de documenten, het vervoer naar Schiphol en de vlucht naar de plaats van bestemming. Als een moslim in Nederland wordt begraven, brengen de mannen uit de familie het lijk in een kist naar de islamitische begraafplaats. Dat gebeurt meestal met een rouwauto. Volgens de traditie moeten zoveel mogelijk mannen uit de moslimgemeenschap de baar of de kist op weg naar het graf een stukje dragen, uit eerbetoon tegenover de overledene.
In orthodoxe kringen zijn vrouwen niet bij de begrafenis aanwezig.

Het gezicht richting Mekka
Bij het graf aangekomen wordt het lichaam uit de kist getild en in een graf met bekisting gelegd, bij voorkeur met het gezicht in de richting van Mekka. Daama gooien de nabestaanden met de hand aarde in het graf onder het uitspreken van een gebed over de hereniging met de aarde waaruit de dode weer zal opstaan. Daarna vullen andere aanwezigen het graf.
Van de overblijvende aarde worden twee bulten of een heuveltje gemaakt. Meestal worden wel stenen geplaatst om de plaats aan te duiden, maar wordt het graf niet versierd. Bij moslims is het de gewoonte dat er slechts een overledene in een graf komt te liggen en dat het graf niet wordt geruimd.

De rouwperiode
Na de begrafenis geldt een eerste rouwperiode van drie dagen, waarin de nabestaanden worden gecondoleerd en eten krijgen van familie en buren.
Voor weduwen geldt na die drie dagen een rouwperiode van vier maanden en tien dagen, waarin zij geen make-up of sieraden dragen. Vaak wordt door de familie gedurende veertig dagen elke avond voor de overledene gebeden. Na die veertig dagen wordt de rouwtijd voor de rest van de familie afgesloten met gebeden waarin gevraagd wordt om de overledenen op te nemen in 'Djenna', de hemel.
Deze gelegenheid heeft een feestelijk karakter; er wordt gegeten en de nabestaanden zijn blij omdat zij geloven dat voor de overledene een beter bestaan is ingegaan.
Voor moslims zijn graven geen plaatsen om voor de doden te bidden of hen iets te vragen. Het is wel de gewoonte op willekeurige graven uit de Koran te reciteren en een smeekbede te verrichten voor de zielerust van alle overledenen.

Smeekbede tot Allah
'O Allah! Vergeef onze levenden en onze doden, onze aanwezigen en onze afwezigen, onze jeugd en onze ouderen, onze mannen en onze vrouwen.
0 Allah! Laat diegene van ons die U in leven laat, in de Islam leven en diegene onder ons die U doet sterven, laat hem sterven in het geloof.
0 Allah! Onthoud ons zijn beloning niet en laat ons na hem niet in tweedracht vervallen.'

(Uit: 'Afscheid nemen van onze doden, p. 112)